Bài chia sẻ về “Trách nhiệm thầy thuốc” của BS.Trương Công Dũng

TT – Tiếp tục các chủ đề về “Dịch vụ y tế: bỏ trống trên sân nhà?” (Tuổi Trẻ từ ngày 13 đến 16-4), xin giới thiệu thêm ý kiến của một bác sĩ và góc nhìn từ phía các bệnh nhân đang điều trị.

Tiền, ai không xót? Khi nào người bệnh là khách hàng?

Các trường hợp đã nêu cho thấy sự khác biệt căn bản là tinh thần trách nhiệm. Ở một xã hội văn minh, bác sĩ chịu sự ràng buộc trách nhiệm rất cao.

Trách nhiệm trước hết của bác sĩ là phải tiếp đãi bệnh nhân như khách hàng (vì bệnh nhân là người chi trả toàn bộ cho dịch vụ y tế). Bác sĩ cũng là người chịu hoàn toàn trách nhiệm về chuyên môn như chẩn đoán, đưa ra quyết định điều trị và kết quả điều trị chứ không phải nhà quản lý. Cuối cùng, nếu có tai biến, biến chứng do sai sót thì bác sĩ phải giải trình, giải thích cho bệnh nhân hay phải hầu tòa hoặc đền bù nếu thiệt hại quá lớn.

Tại sao các nước làm được điều đó? Vì họ có hệ thống thực thi pháp luật nghiêm minh vừa đủ sức tạo lòng tin vừa đủ sức răn đe. Vì họ có hiệp hội ngành nghề (ví dụ y sĩ đoàn) đủ sáng suốt và quyền hạn để đưa ra các phán quyết cuối cùng về chuyên môn có giá trị pháp lý làm căn cứ cho tòa án trong các khiếu kiện đôi bên.

Các bác sĩ ở Singapore phải tận tụy hết sức và làm hết khả năng trách nhiệm của họ nếu không muốn bị đào thải. Điều đó tưởng chừng là sự sòng phẳng nhưng thật ra chính là quá trình rèn luyện đạo đức của người thầy thuốc, thay vì những lời kêu gọi y đức suông khó có thể đem lại “từ tâm” thật sự.

Ở nước ta, tình trạng thiếu trách nhiệm có thể gặp ở cả bệnh viện công và tư, nhiều bác sĩ thành đạt nhờ bằng cấp hoặc địa vị chứ không phải tay nghề hay sự tín nhiệm. Một nghịch lý nữa là hiện nay nhiều nơi kỹ thuật cao đang phát triển nhưng trách nhiệm lại đang xuống dốc.

Nhiều trường hợp bệnh nhân phải “mua” trách nhiệm của bác sĩ bằng phong bì, quà cáp hay các hình thức “dịch vụ”, “theo yêu cầu”… khác. Nhưng tiền bạc đó cũng không đảm bảo được trách nhiệm, khi có sự cố xảy ra thì nhân viên y tế dễ chối bỏ sai sót và bệnh nhân khó thưa kiện hay đòi bồi thường.

Hiện chúng ta chưa có một hội đồng y khoa độc lập nào để đánh giá chính xác về chuyên môn trong những trường hợp phức tạp giúp đảm bảo quyền lợi của bệnh nhân hoặc để xác định trách nhiệm hay bảo vệ uy tín của người thầy thuốc.

Chúng ta không thiếu bác sĩ giỏi, thầy thuốc ưu tú, thầy thuốc nhân dân… tâm huyết với nghề, tận tụy với bệnh nhân, nhưng với tình trạng không rõ ràng như hiện nay thì người có trách nhiệm rất dễ bị thua thiệt. Còn người tắc trách lại được hưởng lợi, thậm chí đến mức “tiểu nhân đắc chí, quân tử khốn cùng”… và thiệt hại cuối cùng người bệnh lãnh đủ.

Lương tâm phải được xây dựng trên nền tảng trách nhiệm, để “đắc nhân tâm” đầu tiên phải thực hành chữ tín. Tôi tin rằng ai đã chọn nghiệp thầy thuốc đều muốn làm điều thiện, chỉ mong sao có sự hỗ trợ tích cực từ xã hội và các nhà quản lý y tế để họ thực hiện được và tồn tại được với chữ “tâm” của mình.

 Đăng Ký Kênh Youtube Để Theo Dõi Video Chia Sẽ BS. Dũng